اجرای سقف دال تخت بتنی | انواع، کاربرد و نکات طراحی

از مهم ترین بخش سازه های ساختمانی، می توان سقف های بتنی را نام برد که در انتقال بارها و پایداری سازه، نقش مهمی دارند. همچنین می توانند در برابر نیروهای جانبی از خود مقاومت نشان داده و ایمنی ساختمان را تامین کنند. امروزه، در میان انواع سقف های بتنی، سقف دال تخت بتنی به دلیل مزایا و ویژگی های منحصر به فردی که دارد، در میان مهندسان بسیار محبوب شده و بسیار پرکاربرد است.

در این سیستم نیازی به تیرهای فرعی یا اصلی نیست و بارها به طور مستقیم از طریق دال به ستون ها منتقل می شوند. این ویژگی باعث می شود تا فضای داخلی بزرگتر و بازتر شود؛ همچنین تغییر پلان در آینده را امکان پذیر می کند. با توجه به این توضیحات، در مقاله پیش رو تصمیم داریم به طور کامل در رابطه با دال تخت بتنی، انواع، مزایا و کاربرد آن صحبت کنیم. بنابراین اگر به دنبال راهنمای جامع در این باره هستید، حتما تا انتها همراه ما باشید.

سقف دال تخت بتنی چیست؟

دال تخت، یک دال بتن مسلح دو طرفه است که معمولا تیر و شاهتیر ندارد و بارها مستقیما به ستون های بتنی تکیه گاهی منتقل می شوند. این سقف بتنی شامل پنل های جدا شونده یا سرستون هایی در ستون ها است که در برابر بارهای سنگین تر مقاومت زیادی از خود نشان می دهد.

جالب است بدانید؛ برخلاف سقف وافل که دارای شبکه‌ های توخالی است، دال تخت سطحی صاف و بدون برجستگی دارد و از بتن پیش ساخته یا بتن ریخته‌ شده در محل استفاده می‌ شود.
طراحی بدون تیر سطح صاف دال تخت، ساخت و ساز را ساده کرده و بار برشی را روی ستون های تکیه گاه متمرکز می کند. همچنین به دلیل نداشتن تیر، باعث کاهش یافتن ارتفاع سازه می شود. با استفاده از قالب بندی مناسب، دال تخت بتنی را می توان بسیار سریع تر از سایر سیستم ها اجرا کرد.

اجزای تشکیل دهنده دال تخت بتنی

دال تخت بتنی دارای اجزای تشکیل دهنده مختلفی است که در عملکرد سازه، نقش مهمی ایفا می کنند. این اجزا به شرح ذیل می باشند:

• دال بتنی: این دال، ضخامتی در حدود 30 سانتی متر دارد و با بتن مسلح ساخته می شود. همچنین میلگردهای حرارتی برای تقویت و مقاوم کردن آن به کار می روند.
• ستون ها: از بتن مسلح یا فولادی ساخته شده اند که بار دال ها مستقیما به آنها منتقل می شود.
• سرستون: به بخشی از ستون گفته می شود که در محل اتصال به دال، پهن تر شده و مقاومت برشی را افزایش می دهد.
• میلگردهای تقویتی: شامل میلگردهای حرارتی است که برای کنترل ترک های ناشی از جمع شدگی بتن استفاده می شود. همچنین میلگردهای مقاوم در برابر برش پانچینگ نیز در اطراف ستون ها کاربرد دارند.

موارد گفته شده، مهم ترین اجزای دال های تخت بتنی هستند که تاثیر بسیار مهمی در کاربرد آن دارند و وجود تمامی آنها ضروری می باشد.

انواع دال تخت بتنی

ساخت دال تخت بر اساس نیازهای طراحی و عناصر سازه ای طبقه بندی می شود که انواع آن را در ادامه معرفی می کنیم.

1. دال تخت ساده

یک دال بتن مسلح دو طرفه بدون تیر یا سر ستون که بارها را مستقیما به ستون های تکیه گاه منتقل می کند. این دال دارای ضخامت یکنواخت و سطح مقطع ساده است.

2. دال تخت با پنل های جداکننده

پنل های جداکننده بخش های ضخیم تری در بالای ستون ها هستند که ظرفیت بار را افزایش داده و همچنین مقاومت برشی دال را را نیز بیشتر می کنند. این نوع معمولا در سازه هایی که نیاز به پایداری بیشتر دارند استفاده می شود.

3. دال تخت با سرستون ها

سر ستون ها نواحی تقویت شده در بالای ستون ها هستند که اتصال دال به ستون را تقویت کرده و بارهای سنگین را تحمل می کنند. این سر ستون ها اغلب به شکل مخروطی یا مستطیلی اجرا می شوند.

4. دال تخت با پنل های جداکننده و سر ستون ها

این ترکیب حداکثر پایداری و ظرفیت باربری را فراهم می کند و آن را برای سازه هایی با مقاومت بالا ایده آل می سازد.

مزایا و معایب سقف دال تخت بتنی

دال تخت بتنی مزایای بی شماری در ساخت و ساز ارائه می دهد که به شرح زیر است:

• در چیدمان اتاق، انعطاف پذیری زیادی وجود خواهد داشت.
• قرار دادن آرماتور آسان تر است.
• ارتفاع ساختمان را می توان کاهش داد.
• زمان ساخت کمتر می باشد.
• قابلیت استفاده از چگالی بتن معمولی یا سبک تر در آن وجود دارد.
• عایق بندی قابل اعتمادی در برابر آتش ایجاد می کند و بسیار مقاوم است.
• هزینه آن کاملا مقرون به صرفه  می باشد.

البته این مزایا به این معنا نیستند که سقف های دال تخت بتنی هیچ عیبی ندارند. از این رو معایب این سیستم را می توان به شکل زیر لیست کرد:

• طول دهانه محدود: برای دهانه های طولانی ایده آل نیست.
• برای مواد شکننده مناسب نیست: آجر یا سنگ ممکن است ترک بخورد.
• ضخامت بیشتر: به بتن بیشتری نسبت به دال های معمولی نیاز دارد.

مراحل اجرای دال تخت بتنی

برای اجرای سقف دال تخت بتنی، ابتدا باید آماده سازی و قالب بندی با استفاده از قالب‌ های فلزی یا سقف اینتل دک انجام شود. در این مرحله، شمع بندی و نصب قالب های کفی نیز صورت می گیرد. سپس استحکام قالب ها سنجیده شده و تراز آنها کنترل می شود.

در مرحله دوم؛ نوبت به آرماتور بندی می رسد که با نصب کردن میلگردهای اصلی و حرارتی بر اساس نقشه موجود انجام می شود. همچنین برای جلوگیری از پانچینگ، اطراف ستون ها نیز باید تقویت شود.

مرحله سوم نوبت بتن ریزی است که با استفاده از بتنی که اسلامپ مناسبی داشته باشد، انجام می شود. در ادامه برای جلوگیری از حفره های هوا درون بتن، باید آن را ویبره کنید. سپس برای عمل آمدن بتن، باید سطح آن را با نایلون بپوشانید تا از تبخیر سریع جلوگیری شود. حداقل یک هفته صبر کنید تا روند عمل آوری بتن کامل شود.

در نهایت؛ بعد از حدود یک الی دو هفته که بتن به مقاومت کافی رسید، می توانید قالب های آن را باز کنید. توجه داشته باشید که در صورت عدم اجرای صحیح، احتمال سولفاته شدن بتن یا خوردگی بتن به دلیل نفوذ رطوبت و مواد شیمیایی وجود دارد.

مطالعه مفید : مقایسه بتن معمولی و بتن سبک | کدام بتن برای پروژه شما مناسب تر است؟

مقایسه دال تخت بتنی با سایر دال های بتنی

برای مقایسه دال تخت با سایر دال های بتنی موجود، می توان از جدول زیر استفاده کرد:

دال تخت	تیردال	دال یکطرفه	دال دو طرفه
بدون نیاز تیر	دارای تیر	بدون تیر	بدون تیر
دهانه 8  الی 10 متر	دهانه 10 الی 12 متر	دهانه 3 الی 6 متر	دهانه 6 الی 8 متر
مقاومت متوسط در برابر زلزله	مقاومت بالا در برابر زلزله	مقاومت کم در برابر زلزله	مقاومت متوسط در برابر زلزله
سرعت اجرایی بالا	سرعت اجرایی متوسط	سرعت اجرایی بالا	سرعت اجرایی متوسط
مقرون به صرفه	هزینه اجرایی بالا	هزینه بسیار کم	مقرون به صرفه

کاربردهای دال تخت بتنی در پروژه های ساختمانی

این نوع سازه دال تخت به دلیل سقف مسطح ساده و اتاق های جادار در مقایسه با سازه دال تیر، ظاهر دلپذیرتری دارد. این امر باعث می شود نور طبیعی به داخل ساختمان نفوذ کرده و همچنین فضای سر بیشتری و ارتفاع کف کمتری را فراهم می کند.

از این رو، دال های تخت معمولا در پارکینگ ها، هتل ها، ساختمان های تجاری، ساختمان های مسکونی و مناطقی که نیازی به تیرآهن نیست، کاربرد دارند. همچنین می توانند برای ساختمان هایی با ظاهر زیبایی شناختی سازه ای مورد استفاده قرار گیرند.

بیشتر بدانید : ملاحظه بار مرده در سیستم‌ های سقفی مدرن + کاهش بار مرده سقف ها

کلام پایانی

سقف دال تخت بتنی به دلیل ویژگی های منحصر به فرد و مزایای متعدد، کاربرد بسیار زیادی در صنعت ساخت و ساز پیدا کرده است. این سیستم هزینه مقرون به صرفه ای دارد و در عین حال می توان با سرعت بیشتری آن را اجرا کرد. با اجرای صحیح و مهندسی حرفه ای توسط شرکت نوسا، می توان سقف دال تخت را به گزینه ای ایده آل برای انواع پروژه ها تبدیل کرد.