در دنیای امروز، کیفیت، دوام و صرفه جویی در هزینه از مهم ترین عوامل در انتخاب مصالح و تجهیزات صنعتی و ساختمانی هستند. یکی از محصولاتی که در سال های اخیر توجه بسیاری را به خود جلب کرده، قالب تخت پلاستیکی است.
قالب تخت پلیمری بهترین جایگزین قالبهای فلزی برای اجرای اسکلت بتنی و ورقهای چوبی پلای وود برای زیرسازی دالهای بتنی میباشد. این قالبها از مواد پلیمری درجه یک پلی پروپیلن یا پلی اتیلن مقاوم در برابر ضربه و فشار بتن و رطوبت و موادشیمیایی به روش تزریق پلاستیک تولید میشوند و به دلیل وزن کم و استفاده راحتتر، مقاومت بالا و قابلیت استفاده مکرر، محبوبیت زیادی پیدا کردهاند.
کاربرد قالبهای تخت پلیمری
این قالبها از لحاظ ابعاد و ضخامت و محل پین و گوه کاملا مشابه قالبهای فلزی بوده و از لحاظ کاربرد در تمامی موارد اجرای اسکلت بتنی مانند قالببندی دال بتنی، ستون، دیوار برشی، آویز (داخلی و بیرونی)، فونداسیون، دستگاه پله و … قابل استفاده میباشند.
استفاده از قالب تخت پلاستیکی محدود به یک صنعت خاص نیست، بلکه در بخش های گوناگونی از جمله:
- صنعت ساختمان: برای قالب گیری بتن، تولید دیوارهای پیش ساخته و سقف های وافل.
- صنعت خودروسازی: تولید قطعات پلاستیکی دقیق و سبک.
- صنایع بسته بندی: تولید انواع جعبه و محفظه های مقاوم.
- کشاورزی: ساخت سینی های نشا و جعبه های ذخیره سازی محصولات.
مزایای قالبهای تخت پلیمری
- صرفه اقتصادی
قیمت قالبهای پلیمری حدودا یک سوم قالب قالبهای فلزی در سایز مشابه میباشد. همچنین، قابلیت استفاده مجدد این قالبها، هزینههای پروژههای ساختمانی را به طور قابل توجهی کاهش میدهد. - وزن سبک
وزن قالبهای پلیمری یک سوم قالبهای فلزی در سایز مشابه میباشد که این امر سهولت در حمل و نقل و جابجایی و عدم خستگی تیم اجرایی در چیدمان و باز کردن آنها میشود. - قابلیت ترکیب با قالب فلزی
به دلیل یکسان بودن ابعاد و محل پین و گوه امکان اجرای ترکیبی قالب تخت پلیمری و فلزی وجود دارد. لازم به ذکر است جهت اتصال قالبهای پلیمری نیز مشابه قالب فلزی میتوان از پین و گوه فلزی استفاده نمود - سرعت در اجرا
به دلیل ابعاد بزرگ و وزن کم، استفاده از این قالبها باعث افزایش سرعت در بتن ریزی و قالب بندی میشود. - قابلیت استفاده مکرر
قالبهای پلیمری میتوانند بارها و بارها بدون کاهش کیفیت مورد استفاده قرار گیرند. - عایق حرارتی
قالبهای پلاستیکی عایق خوبی در برابر سرما و گرما هستند که این ویژگی میتواند در کیفیت بتن تاثیر مثبت داشته باشد و باعث سهولت اجرا در فصل گرما به دلیل عدم داغ شدن قالب گردد. - انعطاف پذیری در اجرا
قابلیت برش به فرم و ابعاد دلخواه، میخکوبی و پیچ شدن 
معایب قالب ها تخت پلاستیکی
- مقاومت کمتر
نسبت به قالب فلزی در فشارهای بالا ضعیفتر است (مثلاً ABS تا 80 kN/m²، قالب فلزی بیشتر)، که با مهاربند اضافه قابل جبران است. - قابل تعمیر نبودن
اگر قالب پلاستیکی بشکند، امکان جوش دادن آن وجود ندارد. - حساسیت به دمای بالا
در دمای شدید (بالای 80 درجه) ممکن است تغییر شکل دهد، بنابراین در تابستان باید دقت بیشتری به خرج داد. - عمر کمتر
قالبهای پلاستیکی معمولاً تا 60-100 بار قابل استفاده هستند (در مقابل 150 بار برای قالب فلزی).
1. قالب های تخت پلاستیکی صنعتی
مناسب برای تولید قطعات صنعتی با دقت بالا که نیازمند کیفیت و دوام زیاد هستند.
2. قالب های تخت پلاستیکی ساختمانی
به طور گسترده در صنعت ساختمان برای تولید پنل های بتنی، بلوک های سیمانی و دیگر محصولات مشابه استفاده می شوند.
3. قالب های تخت پلاستیکی مخصوص تولید قطعات
این نوع قالب ها برای تولید قطعات کوچک و بزرگ پلاستیکی با دقت بالا کاربرد دارند و معمولاً در صنایع خودروسازی و الکترونیک استفاده می شوند.
استفاده از قالب تخت پلاستیکی برای دیوار برشی و ستون
با استفاده از قالبهای پلیمری میتوان دیوار برشی یکطرفه و دوطرفه به راحتی اجرا و قالببندی کرد. همچنین میتوان از بولت یا تسمه بولت استفاده نمود. مزیت مهم این قالبها به دلیل ضخامت 5 سانتیمتری قابلیت ادغام با قالب فلزی بدون ابزار خاص و با پین و گوه میباشد.با توجه به جنس این قالبها نیازی به روغن کاری نداشته و به راحتی از سطح بتن جدا شده و سطحی صیقلی و از نظر فنی دیواری اکسپوز ارائه مینماید.
نحوه اجرای پشت بند افقی در قالبهای پلیمری مشابه قالب فلزی بوده با این تفاوت که تعداد لوله و یا قوطی عرضی بیشتری نسبت به قالب فلزی نیاز دارد.تعداد پشت بند عمودی با جفت لوله و یا سولجر دقیقا مشابه قالب فلزی میباشد و میتوان یک در میان از پشت بند عمودی استفاده کرد.
قالبهای تخت پلاستیکی جایگزین مناسب و به صرفه برای ورقهای پلای وود به جهت استفاده در زیرسازی دال و کفی تیرها بوده و نسبت به ورقهای پلای وود دارای مزایای زیر میباشند:
- ورقهای پلای وود به دلیل جنس چوبی پس از استفاده به مرور زمان به علت جذب رطوبت کارایی و کیفیت خود را از دست داده و در نهایت غیر قابل استفاده خواهند شد. در صورتیکه قالبهای تخت پلیمری پس از استفاده مکرر نه تنها افت کیفیت نداشته در نهایت قابلیت بازیافت و تولید مجدد را دارد و بازگشت سرمایه را برای پیمانکار به همراه خواهد داشت.
- قالبهای پلیمری مشابه قالب فلزی در ستون، دیوار برشی، کف دال، تیر، بدنه فونداسیون، آویز تیر دور و قالب بدنه تیر و … قابل استفاده میباشد ولی ورقهای پلای وود صرفا برای کف دال و تیر قابلیت استفاده دارند.
- قالبهای پلیمری براحتی قابل ترکیب شدن با قالبهای کنج و پانچ فلزی میباشد ولی ورقهای پلای وود قابلیت ترکیب با قالب فلزی ندارند
